• Het prikkelbare darm syndroom (PDS) noemen we ook wel eens spastische darm. Het heeft echter niet noodzakelijk te maken met spasmen of krampen.
  • PDS is op zich ook geen ziekte, maar een veelheid aan klachten door een verstoorde darmwerking. Het is dus eerder een vervelende aandoening, maar niet ernstig.
  • Het is de meest voorkomende chronische darmstoornis (vrouwen: 15 tot 20% / mannen: 5 tot 20%).
  • Er bestaat geen verhoogde kans op darmkanker.

Oorzaken

  • De algemene oorzaak is nog niet bekend, maar hangt vermoedelijk samen met een overgevoelig maagdarmstelsel.
  • Je kan de klachten ook ervaren zonder PDS te hebben. Bij PDS zijn die verschijnselen wel blijvend, soms meer of minder aanwezig.
  • Beïnvloedende factoren:
    • Afwijkingen in de darmflora
    • Bewegingsstoornissen in het maag-darmkanaal
    • Mogelijke ontstekingscellen in de darmen
    • Psychosociale factoren
    • Voedingsfactoren
    • Verlaagde pijndrempel in het maag- darmkanaal

Klachten

De klachten bij PDS verschillen van persoon tot persoon en van dag tot dag. Soms heb je maanden klachten gevolgd door klachtenvrije perioden. 

  • Afwijkend ontlastingspatroon (verstopping, diarree, afwisseling van de twee)
  • Algemene klachten zoals hoofdpijn, moeheid, spier- en gewrichtspijnen
  • Brandend maagzuur, sliklast, gevoel van een brok in de keel
  • Gasvorming, winderigheid, rommelingen, een opgeblazen gevoel en een opgezette buik
  • Zeurende, krampende of stekende pijn op allerlei plekken in de buik. Vermindert soms na de stoelgang of na de maaltijd.

Onderzoek

  • Onze gastro-enterologen gebruiken onder andere de Rome-criteria om de diagnose van PDS vast te stellen. Het zijn diagnostische criteria over de functionele darmziekten die gastro-enterologen vanuit de hele wereld vastleggen tijdens conferenties in Rome (laatste versie: Rome IV-criteria – d.d. mei 2016):
  • Enkel diagnose van PDS als er geen organische of biochemische verklaring is voor de symptomen.
  • Symptomen moeten langer dan 6 maanden bestaan.
  • Je moet had gemiddeld minstens 1 dag per week in de afgelopen 3 maanden buikpijn.
  • Je hebt tenminste 2 van de volgende 3 symptomen:
    • Buikpijn is gerelateerd aan de ontlasting.
    • Frequentie van de stoelgang (diarree of verstopping) verandert.
    • Vorm van de stoelgang verandert (te hard of te waterig). 
  • Er zijn symptomen die de diagnose versterken, maar die zijn niet voldoende om PDS te bevestigen. Ook niet alle patiënten hebben er last van:
    • Abnormale ontlasting
    • Slijm bij ontlasting
    • Opgeblazen gevoel/opgezette buik
    • Symptomen worden erger na de maaltijd.
    • Brandend maagzuur
    • Hoofdpijn
    • Fibromyalgie
    • Problemen met de blaas
    • Pijn bij het vrijen

Behandeling

  • Een behandeling die PDS definitief geneest is er nog niet.
  • Bepaalde voedingsmiddelen vermijden en je levensstijl aanpassen heeft vaak het beste effect.
  • Hypnotherapie en cognitieve gedragstherapie kunnen helpen om beter met de aandoening om te gaan en problemen te verminderen.
  • Onze artsen kunnen ook medicijnen voorschrijven. Experimenteer zeker zelf niet met medicatie, maar raadpleeg steeds een arts:
    • Antidepressiva
    • Bulkvormende stoffen (zorgen voor een soepele ontlasting)
    • Kalmerende middelen
    • Krampwerende middelen (spasmolytica)
    • Laxeermiddelen
    • Middelen tegen diarree
    • Pijnstillers